Όροι αποδοχής λέξεων

Έχει γραφτεί από admin

Δ. ΤΥΠΟΙ ΡΗΜΑΤΩΝ

1. Είναι αποδεκτή η αύξηση των παρελθοντικών χρόνων, ακόμη κι όταν δεν τονίζεται (ΔΡΟΣΙΣΑ και ΕΔΡΟΣΙΣΑ). Επίσης είναι δεκτό το ευφωνικό ε στο τρίτο πληθ. πρόσωπο του ενεστώτα (ΔΕΝΟΥΝ-ΔΕΝΟΥΝΕ, ΔΡΟΣΙΖΟΥΝ-ΔΡΟΣΙΖΟΥΝΕ), όπως και των παρελθοντικών χρόνων (ΔΡΟΣΙΖΑΝ-ΔΡΟΣΙΖΑΝΕ, ΔΡΟΣΙΣΑΝ-ΔΡΟΣΙΣΑΝΕ, ΔΡΟΣΙΣΟΥΝ-ΔΡΟΣΙΣΟΥΝΕ)

Έτσι, όταν το ρήμα δέχεται αύξηση «ε», έχουμε 4 δεκτούς τύπους στο 3ο πληθ. πρόσωπο της οριστικής του αορίστου και του παρατατικού:

ΕΔΕΣΑΝ- ΔΕΣΑΝ–ΔΕΣΑΝΕ και ΕΔΕΣΑΝΕ. ΕΔΕΝΑΝ – ΔΕΝΑΝ – ΔΕΝΑΝΕ και ΕΔΕΝΑΝΕ.

ΔΡΟΣΙΣΑΝ-ΕΔΡΟΣΙΣΑΝ- ΔΡΟΣΙΣΑΝΕ και ΕΔΡΟΣΙΣΑΝΕ

ΔΡΟΣΙΖΑΝ-ΕΔΡΟΣΙΖΑΝ- ΔΡΟΣΙΖΑΝΕ και ΕΔΡΟΣΙΖΑΝΕ

2. Για τα σύνθετα ρήματα που παίρνουν εσωτερική αύξηση, ακολουθούνται οι συστάσεις των βοηθημάτων, δηλ:

Ο παρατατικός «ακολουθεί» τον αόριστο, δηλ. εάν το ρήμα παίρνει εσωτερική αύξηση στον αόριστο, τότε παίρνει υποχρεωτικά και στον παρατατικό: ΕΜΠΝΕΩ-ΕΝΕΠΝΕΑ-ΕΝΕΠΝΕΥΣΑ. Το αντίστοιχο ισχύει όταν δεν παίρνει εσωτερική αύξηση ή όταν έχει διπλούς τύπους, με και χωρίς αύξηση. ΔΙΑΛΥΣΑ-ΔΙΑΛΥΑ, ΔΙΑΛΥΣΑ-ΔΙΕΛΥΣΑ. Είναι προφανές ότι εάν το ρήμα παίρνει εσωτερική αύξηση, δεν παίρνει από μπροστά: ΔΙΕΡΡΕΥΣΑ, ΔΙΕΡΡΕΑ. Όχι όμως ΕΔΙΕΡΡΕΥΣΑ, ΕΔΙΕΡΡΕΑ. Ναι το ΔΙΕΛΥΣΑ, όχι όμως το ΕΔΙΕΛΥΣΑ. Δεκτό βέβαια το ΕΔΙΑΛΥΣΑ.


3. Οι τύποι του παθητικού αορίστου σε –θηκα είναι αποδεκτοί μόνο εάν υπάρχουν στα βοηθήματα (συνήθως στο λεξικό Μπαμπινιώτη):

ΠΑΙΧΤΗΚΑ και ΠΑΙΧΘΗΚΑ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΑ και ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΘΗΚΑ.

Ομοίως για το απαρέμφατο και, φυσικά, για την υποτακτική αορίστου:

ΠΑΙΧΤΕΙ και ΠΑΙΧΘΕΙ, ΠΑΙΧΤΟΥΝ(Ε) και ΠΑΙΧΘΟΥΝ(Ε)

4. Είναι δεκτός ο παρατατικός με κατάληξη –αγα, σε ρήματα β' συζυγίας με διπλή κατάληξη -άω -ώ (συνηρημένα) εκτός εάν ρητά αναφέρεται ότι έχουν λόγια προέλευση. Δηλαδή είναι δεκτό το ΑΓΑΠΑΓΑ κατά το ΑΓΑΠΑΩ - ΑΓΑΠΩ.

5. Δεν είναι δεκτός ο τύπος της υποτακτικής σε -ης, –η. (δένης, παίζης, κλπ.), παρά μόνο όταν τα βοηθήματα το ορίζουν (λ.χ. στο ρήμα ζω, είναι δεκτά τα ΖΗΣ, ΖΗ, κλπ., βλ. σχόλιο Μπαμπινιώτη, σελ 715)

6. Οι μετοχές (εκτός από τις δεκτές της δημοτικής σε –οντας, -ώντας) είναι δεκτές μόνο όταν υπάρχουν στα βοηθήματα. Έτσι, μπορεί κανείς να βρει τη μετοχή «τρέχων, -ουσα, -ον», όχι όμως το «λύων, -ουσα, -ον». Το ίδιο ισχύει και για τις μετοχές του παθητικού ενεστώτα (λεγόμενος, εργαζόμενος, κλπ.) και τις αρχαιοπρεπείς (εκληφθείς, -είσα, έν)

7. Είναι δεκτοί οι τύποι του α’ πληθ. προσώπου και της υποτακτικής αορίστου σε –ομε, όπως φυσικά και σε –ουμε. (πχ. έχομε -έχουμε, παίζομε-παίζουμε, παίξομε- παίξουμε)

8. Είναι δεκτή η δύσχρηστη προστακτική του παθητικού ενεστώτα (β’ενικό) σε –ου, όλων ανεξαιρέτως των ρημάτων με α’ πρόσωπο σε –ομαι. (ΔΡΟΣΙΖΟΜΑΙ-ΔΡΟΣΙΖΟΥ, ΔΙΑΛΥΟΜΑΙ-ΔΙΑΛΥΟΥ).

9. Τα λιγοστά ρήματα στα οποία δεν δίνεται αόριστος από τα βοηθήματα, ούτε γίνεται κάποιο σχόλιο (λ.χ. χέω), είναι δεκτά μόνο με το ενεστωτικό τους θέμα (ενεστώτα και παρατατικό).

Τελευταία ενημέρωση Δευτέρα, 28 Νοέμβριος 2016

Online χρήστες

Έχουμε 69 επισκέπτες σε σύνδεση

Δημοσκοπήσεις

Με ποια έκδοση του παιχνιδιού της Mattel προτιμάτε να παίζετε το αγαπημένο σας παιχνίδι;

Αποτελέσματα
Mattel Scrabble 2